Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Tell el-Farcha - Tell el-Farcha

Badania w Tell el-Farcha w sezonie 2016

KOM Zachodni
Prace prowadzono w północnej części głównego wykopu w warstwach związanych z najstarszą fazą centrum administracyjno-kultowego i datowanych na okres Nagada IIIA1. Odsłonięto kilka pomieszczeń (Fig. 1) o gospodarczym charakterze z licznymi piecami i naczyniami zasobowymi wkopanymi we wcześniejsze struktury. Eksploracja jednego z nich (Fig. 2) pozwoliła na wykonanie niewielkiego profilu, który ujawnił zarówno wcześniejsze mury związane z tzw. Rezydencją Nagadyjską jak i warstwę destrukcji (Fig. 3) stanowiącą pozostałość pożaru, który zniszczył całą osadę w Tell el-Farcha na początku okresu Nagada IIIA1. Był on prawdopodobnie wynikiem najazdu kolejnej grupy przybyszów z Górnego Egiptu, związanych jak się wydaje z konkurencyjnym w stosunku do wcześniejszych mieszkańców Tell el-Farcha ośrodkiem politycznym. Eksplorowano również ćwiartki północno-wschodnią i południowo-zachodnią browaru (Fig. 4) odkrytego kilka lat temu, odsłaniając kolejne warstwy nakładających się na siebie struktur. Najliczniejszą grupę zabytków odkrytych w tym sezonie tworzą niewielkie, kuliste naczynia gliniane (Fig. 5).

Fig. 1. Pomieszczenia gospodarcze w północnej części Komu Zachodniego

Fig. 2. Naczynia zasobowe in situ

Fig. 3. Mur rezydencji nagadyjskiej i warstwa destrukcji

Fig. 4. Browar z Nagada IIIA1. Zdjęcie górne: stan na początku eksploracji, dolne: po jej zakończeniu

Fig. 5. Jedno z typowych naczyń odkrytych w sezonie 2016

KOM Centralny
W sezonie 2016 prace prowadzone były w obrębie dwóch wykopów założonych na w 2011 roku na zachodnim stoku komu. W wykopie południowym rozebrano północną część dużego prostokątnego budynku interpretowanego jako magazyn – spichlerz. Był on wzniesiony w okresie Nagada IIIA1 i zapewne związany z rezydencja nagadyjską na Komie Zachodnim. Umożliwiło to dotarcie do południowej części tzw. rezydencji dolnoegipskiej znajdującej się poniżej. Tegoroczne prace pozwoliły na weryfikację starszej hipotezy dotyczącej przebiegu murów z cegły suszonej wzniesionych w późniejszej fazie użytkowania rezydencji (Figs. 6–8).
W wykopie północnym, w miejscu rozebranej w 2014 roku okrągłej budowli odkryte zostały pozostałości osady z okresu Nagada IIIB (Fig. 9). Niespodziankę stanowiły pochówki ludzkie zarówno dorosłych jak i dzieci. Zmarli złożeni zostali w prostych jamach i bez żadnego wyposażenia (Fig. 10). Kości ludzkie znajdują się wyłącznie (jak dotąd) poniżej grubych murów okrągłej budowli i na zewnątrz (ze wszystkich stron) brak ich natomiast w środku. Może to sugerować, że istnieje jakiś związek pomiędzy zmarłymi o budowlą.

Fig. 6–7. Wnętrze i mur okalający od południa rezydencję dolnoegipską. Na drugim planie pozostałości nagadyjskiego magazynu

Fig. 8. Importowane naczynie zasobowe z Górnego Egiptu pierwotnie stojące przed rezydencją dolnoegipską

Fig. 9. Pozostałości osady z okresu Nagada IIIB

Fig. 10. Pochówek jamowy znajdujący się pod murem

KOM Wschodni
Eksplorowano południowo-wschodnią część wykopu, zarówno w obrębie arów badanych od 2004 r (ary 46–66) jak i odcinka otwartego w ubiegłym sezonie (ary 47–57). Na arach 46-66 odsłonięto pozostałości dużych prostokątnych pomieszczeń, prawdopodobnie o charakterze osadniczym (Fig. 11). Są one datowane na przełom Dynastii 0 i I. Istotniejsze są odkrycia na arach 47-57. W najwyższych eksplorowanych w tym roku warstwach pojawiły się fragmenty dużej budowli (jej część zachodnią badano w poprzednich sezonach) o ciągle trudnym do określenia przeznaczeniu (Fig. 12). W północnym murze znajdują się dwie nisze wypełnione jasną substancją, natomiast we wnętrzu mury układają się „schodkowo”. Budowlę można datować na drugą połowę II dynastii. W warstwach wcześniejszych odkryto groby z przełomu I i II dynastii, zarówno jamowe bez wyposażenia (Fig. 13) jak i dwukomorowe z obstawą i nadbudową ceglaną (Figs. 14–15). Dary grobowe składały się z ceramicznych dzbanów na piwo (Fig. 16) i naczyń kamiennych (Fig. 17). W warstwach współczesnych grobom pojawiają się kolejne prostokątne budowle, a układ stratygraficzny jest dobrze widoczny w profilu wschodnim (Fig. 18).

Fig. 11. Konstrukcje osadnicze na Komie Wschodnim

Fig. 12. Wschodnia część enigmatycznej budowli

Fig. 13. Grób jamowy bez wyposażenia

Fig. 14. Grób z ceglaną nadbudową – wczesna faza eksploracji

Fig. 15. Grób z ceglaną nadbudową – późna faza eksploracji

Fig. 16. Dzbany na piwo z grobu nr 141

Fig. 17. Naczynia kamienne z grobu nr 141

Fig. 18. Wschodni profil wykopu na Komie wschodnim

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl