Wcześniejsze

2014/2015

2015/2016

2016/2017

2017/2018

2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006 mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan

Deir el-Bahari - Misja Totmesa III

Misja Totmesa III – Raport z sezonu 2015
(8 listopada–10 grudnia 2015)

Instytucje uczestniczące: Muzeum Narodowe w Warszawie i Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW im. Prof. Kazimierza Michałowskiego
Projekt finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki i Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW im. Prof. Kazimierza Michałowskiego

W tym sezonie kontynuowaliśmy prace związane z rekonstrukcją dekoracji świątyni – w szczególności sali hypostylowej.
Udało się odtworzyć nie tylko pojedyncze sceny ale całą dekorację większości ścian tej sali: ścianę zachodnią z jednorejestrową dekoracją, długości 37,80 m, z pięcioma wejściami prowadzącymi do zachodniej części świątyni i dwiema niszami ozyriackimi (il. 1); północną ścianę z dwurejestrową dekoracją, długości 26,39 m, z trzema wejściami, przy czym najważniejszą częścią dekoracji tej ściany jest procesja barki Amona, przybywająca do świątyni Dżeser-achet (il. 2). Procesja rozpoczyna się na ścianie wschodniej (odcinek północny) – barka Amona opuszcza Karnak i płynie na zachód. O ile sceny na ścianie północnej są precyzyjnie zlokalizowane, kolejność scen na ścianie wschodniej jest jeszcze dyskutowana. Na podstawie zachowanej dekoracji można szacować wysokość ścian sali hypostylowej na 5,75–5,77 m.

Il. 1. Schemat układu scen zachodniej ściany sali hypostylowej (rys. K. Baturo, wg rekonstrukcji J. Wiercińskiej)

Il. 2. Schemat układu scen północnej ściany sali hypostylowej (rys. K. Baturo, wg rekonstrukcji J. Wiercińskiej)

Duża część pracy w tym sezonie poświęcona była sprawdzaniu, weryfikacji i uzupełnianiu rysunków rekonstrukcyjnych, wykonanych w programie Corel Draw.
Szczególna uwaga skierowana była także na trzy pomieszczenia w zachodniej części świątyni, związane z kultem królewskim: sale D, G i H. Sale te zostaną wkrótce opublikowane w ramach pierwszego tomu publikacji świątyni Totmesa III. Dlatego też sprawdzane były poprawki do rysunków i fotografowano fragmenty niezbędne do zaplanowanych fotomontaży oraz nowo dopasowane fragmenty (il. 3). Przygotowany został fotomontaż obszernej partii południowej ściany sali D (il. 4).

Il. 3. Fragment stosu ofiarnego z sali D (fot. Z. Doliński)

Il. 4. Fragment sceny prezentacji wielkiej ofiary Amonowi-Re ze ściany południowej sali D (fot. i fotomontaż Z. Doliński) (4a całość, 4b fragment z wmontowanymi blokami)

Obszar w pobliżu południowo-wschodniego narożnika świątyni został oczyszczony z gruzu i odłamków łupku, w wyniku czego odsłonięte zostały bloki fundamentowe konstrukcji podtrzymującej górny taras świątyni i można było uzupełnić dokumentację tej partii świątyni. Dzięki temu architekt mógł ukończyć model 3d świątyni i całego kompleksu Deir el-Bahari.
Przy pomocy skanowania 3d sporządzone zostały ortofotografie 26 wielkich dekorowanych bloków w magazynie, ze względu na ciasnotę niedostępnych dla konwencjonalnej fotografii (il. 5 i 6). Ortofotografia przetworzona na zwektoryzowane rysunki umożliwi skompletowanie dokumentacji dekoracji ściennej.

Il. 5. Bloki ciasno upakowane w magazynie (fot. Z. Doliński)

Il. 6. Ortofotografia niedostępnych bloków (fot. M. Caban)

Architekt wykonał także ortofotografię inskrypcji znajdujących się na granitowym portalu oraz zachowanych fragmentów dwóch posągów ozyriackich z zachodniej ściany sali hypostylowej, na podstawie czego mogła zostać wykonana ich wirtualna rekonstrukcja (il. 7).
Zakończona została konserwatorska rekonstrukcja wschodniej ściany sanktuarium C z niszą od strony sali D. Dwa ostatnie bloki z tej ściany zostały zrekonstruowane z fragmentów, uprzednio oczyszczonych i utwardzonych – na podstawie rysunków rekonstrukcyjnych stworzonych wcześniej przez egiptologów (il.7). W rezultacie mamy ścianę składającą się z ok. 30 gotowych bloków (il. 8 i 9), posklejanych z setek polichromowanych fragmentów, gotowych teraz do zestawienia w całość albo in situ, na terenie świątyni, albo w muzeum zbudowanym w Deir el-Bahari.

Il. 7. Rekonstrukcja jednego z dwóch ozyriaków (ortofoto M. Caban, na bazie rysunku K. Baturo)

Il. 8. Ostatni blok ściany sanktuariom w trakcie rekonstrukcji (fot. Z. Doliński)

Il. 9. Rysunek zrekonstruowanych bloków ze wschodniej ściany sanktuarium (czerwonym konturem zaznaczona nisza po drugiej stronie) (rys. M. Puszkarski)

Il. 10. Teren świątyni Totmesa III z zaznaczoną przybliżoną lokalizacją zrekonstruowanej ściany sanktuarium (fot. J. Aksamit)
 

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. dr Monika Dolińska egiptolog, kierownik misji Muzeum Narodowe w Warszawie
2. dr Nathalie Beaux egiptolog IFAO, Kair
3. Mariusz Caban architekt doktorant Politechniki Wrocławskiej
4. dr Andrzej Ćwiek egiptolog Muzeum Archeologiczne w Poznaniu
5. Zbigniew Doliński fotograf Muzeum Narodowe w Warszawie
6. Andrzej Karolczak konserwator Muzeum Narodowe w Warszawie
7. Joanna Lis konserwator Muzeum Narodowe w Warszawie
8. Janina Wiercińska egiptolg Muzeum Narodowe w Warszawie
9. Mohamed Azaab inspektor SCA

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014

Zakład Archeologii Egiptu i Nubii IA UW, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
Prawa autorskie zastrzeżone.

Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl