Wcześniejsze

2014/2015

2015/2016

2016/2017

2017/2018

2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006 mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan

Dongola - Polska Misja Archeologiczna w Starej Dongoli

Prace Misji PCMA.UW w Dongoli (Sudan) były w ostatnim sezonie prowadzone od 9.11.2015 do 18.02.2016 i było kontynuacją prac w latach ubiegłych. Badania były finansowane z dwóch grantów QSAP nr 10 i nr. 31 oraz przez PCMA.
Zgodnie z programem zawartym w grantach badania w Dongoli obejmowały: prace wykopaliskowe na terenie Cytadeli łącznie z terenem po północnej stronie Cytadeli na stanowisku B i na terenie Komu H – zespół klasztorny; prace konserwatorskie głównie na Cytadeli we wnętrzu Kościoła Archanioła Rafaela, oraz prace konserwatorskie i budowlane w Meczecie (dawna budowla z salą tronową) i przy murze anty-wydmowym gdzie otwarto salon wystawowy, z ekspozycja posterów obrazującą wyniki prac Misji w Dongoli, i zbudowano zaplecze sanitarne dla odwiedzających stanowisko.
 

Cytadela
Fortyfikacje – odsłonięto kamienną kurtynę fortyfikacji z przełomu V i VI wieku, zachowaną do wysokości ponad 8.0m, pomiędzy basztami NE i N.2 na odcinku 33m (Fig. 1) oraz kilka domów z okresu Funj, położonych na północ od fortyfikacji, datowanych na XVII wiek.

Fig. 1. Cytadela, kurtyna murów, V/VI w. (fot. W. Godlewski)

We wnętrzu Cytadeli kontynuowano prace na stanowisku SWN we wnętrzu kościoła Archanioła Rafaela i na terenie pomiędzy kościołem i pałacem króla Ioannesa z końca VI wieku, na którym zachowały się relikty Budowli IV – głównie ceglana posadzka oraz późniejsze nawarstwienia i zabudowa datowana na okres od XIII do XVII wieku.
We wnętrzu kościoła (Fig. 2) odsłonięto prawie cały naos oraz częściowo diakonikon, po południowej stronie absydy. Na ścianach budowli i na filarach , zachowanych do 4.0m powyżej posadzki odsłonięto łącznie 36 malowideł oraz ponad 20 inskrypcji greckich głównie towarzyszących malowidłom. Większość malowideł jest datowana na przełom VIII i IX wieku. Obok przedstawień Chrystusa, archaniołów, apostołów i świętych (Fig. 3) jest kilka malowideł portretowych przedstawiających Makurytów – arcybiskupa Aabrama oraz kilku dostojników dworu i kapłanów.

Fig. 2. Cytadela, Kościół Archanioła Rafaela, wnętrze (fot. M. Rekłajtis)

Fig. 3. Kościół Archanioła Rafaela, malowidło z diakonikon (fot. M. Rekłajtis)

Jedna z inskrypcji greckich ma szczególną wartość historyczną – jest upamiętnieniem posiedzenia synodu biskupów Makurii na samym początku IX wieku (802–804).
Bardzo interesujące jest samo założenie architektoniczne kościoła - zbudowane na planie bazyliki centralnej (pięcio-kopułowej) z narteksem i pastoforiami w formie greckiej litery gammy po obu stronach absydy. Z wyposażenia liturgicznego zachowało się sanktuarium z ołtarzem ograniczone murowanym camcelli oraz trybuna zbudowana z granitowych elementów pochodzących ze świątyni kuszyckiej oraz bazy posagu królewskiego z zachowanymi tekstami hieroglificznymi, najprawdopodobniej z czasów XXV dynastii. Do szczególnych obiektów znalezionych w zasypie zalegającym wnętrze kościoła można zaliczyć ikonę na desce lokalnego malarza, częściowo jedynie zachowaną.
 

Klasztor
Na terenie klasztoru prowadzono prace na jego dziedzińcu centralnym z zabudową późną – głównie gospodarczą, oraz na terenie Budowli Centralnej datowanej wstępnie na VII wiek po północnej stronie kościoła klasztornego (Fig. 4). We wnętrzu tej budowli, parokrotnie przebudowywanej i funkcjonującej do końca XV wieku, znajdują się malowidła, najstarsze w Dongoli, ale przed ich odsłonięciem budowla musi być zadaszona. Odsłonięty fragment przedstawienia anioła – jego twarz, jest niewątpliwym arcydziełem malarstwa makuryckiego.

Fig. 4. Klasztor, widok z latawca (fot. S. Lenarczyk)

Meczet
Zgodnie z projektem dr. arch. R. Tarczewskiego wzmocniono korony ścian zachodniej części budowli, dawnego tarasu widokowego budowli z salą tronową, oraz zrekonstruowano górną część klatki schodowej prowadzącej na taras i zbudowano górne zabezpieczenie klatki schodowej (Fig. 5).

Fig.5. Meczet, nowa klatka schodowa prowadząca na taras (fot. W. Godlewski)
 

Fig. 6. Pawilon z wystawą posterów

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. prof. dr hab. Włodzimierz Godlewski archeolog, kierownik badań Instytut Archeologii UW
2. Katarzyna Danys-Lasek ceramolog PCMA UW
3. Agata Deptuła archeolog freelancer
4. prof. Tomasz Derda papirolog Instytut Archeologii UW
5. dr Dorota Dzierzbicka archeolog Instytut Archeologii UW
6. Maciej Karpiński konserwator freelancer
7. Urszula Kusz konserwator freelancer
8. Szymon Lenarczyk archeolog freelancer
9. prof. dr hab. Adam Łajtar epigrafik/papirolog Instytut Archeologii UW
10. Mateusz Rekłajtis student archeologii Instytut Archeologii UW
11. Agnieszka Ryś archeolog freelancer
12. dr hab. Romuald Tarczewski architekt Politechnika Wrocławska
13. Maciej Wyżgoł archeolog freelancer
14. dr Dobrochna Zielińska archeolog Instytut Archeologii UW
15. Alsamani Ezaldeen Kara inspektor NCAM
16. Abubakr Abdelrahman Adam Abdalla inspektor NCAM

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014

Zakład Archeologii Egiptu i Nubii IA UW, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
Prawa autorskie zastrzeżone.

Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl