Wcześniejsze

2014/2015

2015/2016

2016/2017

2017/2018

2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006 mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan

Banganarti i Selib - Banganarti i Selib

W tym sezonie zespół badawczy pod kierownictwem dr hab. Bogdana Żurawskiego, prof. PAN pracował w Sudanie od 9 listopada do 21 grudnia 2015 roku oraz od 19 stycznia do 20 lutego 2016 roku. Badania naukowe, prace konserwatorskie oraz działania zmierzające do udostępnienia zabytków dla ruchu turystycznego prowadzono w Banganarti oraz Selib. W rejonie Trzeciej Katarakty Nilowej wykonano dokumentację stanowisk średniowiecznych w Kiseenfarki oraz Fagirinfenti w ramach akcji ratowania dziedzictwa kulturowego tego regionu poprzedzającej budową hydroelektrowni w miejscowości Kajbar. Używając technologii Structure from Motion (SfM) zbudowano modele budowli obronnych z Diffar oraz Hettani zlokalizowane w dolinie Nilu w południowym Dongola Reach. Przeprowadzono badania sondażowe w świątyni w Soniyat. Obok prac archeologicznych zrealizowano projekt etnologiczny mający na celu dokumentację tradycyjnego rzemiosła oraz zawodów. Wywiady z mieszkańcami pozwoliły na zebranie informacji w zakresie: wykonywania naczyń ceramicznych, wypieku chleba, wypalania węgla oraz cegieł, produkcji lin i łóżek, technik rybołóstwa, a także kwestii społecznych takich jak funkcjonowanie mniejszości cygańskich we wsiach doliny Nilu itp. Wykonano analizy antropologiczne szczątków kostnych, analizy ceramologiczne fragmentów naczyń pozyskanych w czasie badań wykopaliskowych oraz analizy ikonograficzne malarstwa naściennego.
W Banganarti działania konserwatorskie oraz budowlane koncentrowały się w obrębie kościoła, stanowiącego centralną część osady otoczonej fortyfikacjami (Fig. 1). Badania archeologiczne wykonano w obrębie średniowiecznej zabudowy mieszkalnej zlokalizowanej na północny wschód od kościoła (Fig. 2–6). Jednocześnie prowadzono niewielkie prace w narożniku północno wschodnim fortyfikacji (Fig. 7–8).

Fig. 1. Banganarti, model 3D stanowiska wykonany pod koniec sezonu 2015/2016 (R. Łopaciuk)

Fig. 2. Banganarti, wykop I/2105. Widok od południowego wschodu (fot. M. Dzik)

Fig. 3. Banganarti, ortofotomapa obszaru 4 (wyk. M. Dzik)

Fig. 4. Banganarti, zachodni profil obszaru 5 (wyk. M. Dzik)

Fig. 5. Banganarti, rzut aksonometryczny południowo wschodniej części obszaru 5 (wyk. M. Dzik)

Fig. 6. Banganarti, 1 - fragment misy z monogramem Ραφαήλ z obszaru 5; 2 - fragment kamiennej bransolety znaleziony na obszarze 2 (fot. P. Terendy)

Fig. 7. Banganarti, sondaż przy narożniku północno zachodnim fortyfikacji, widok od północy (fot. M. Drzewiecki)

Fig. 8. Banganarti, sondaż przy narożniku północno zachodnim fortyfikacji, widok od zachodu (fot. M. Drzewiecki)

Równolegle badania prowadzono w innych twierdzach w regionie. Uczestnicy zadokumentowali fortyfikacje w Diffar (Fig. 9), Hettani (Fig. 10), Kiseenfarki (Fig. 11) oraz Fagirinfenti (Fig. 12) używając quadrocoptera z podwieszonym aparatem cyfrowym i/lub kamerą. Dodatkowo wykonano zdjęcia latawcowe, pomiary geodezyjne oraz badania powierzchniowe. Dokumentacja ta jest próbą wyznaczenia standardów inwentaryzacji budowli obronnych w dolinie Nilu Środkowego. Jest to część projektu finansowanego przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej (Program Mistrz).

Fig. 9. Diffar, ortofotomapa stanowiska (wyk. B. Żurawski, R. Łopaciuk, P. Rurka)

Fig. 10. Hettani, ortofotomapa stanowiska (wyk. B. Żurawski, R. Łopaciuk, P. Rurka)

Fig. 11. Kiseenfarki, ortofotomapa z opisem stanowiska (wyk. B. Żurawski, R. Łopaciuk, P. Rurka, M. Drzewiecki)

Fig. 12. Fagirinfenti, ortofotomapa z opisem stanowiska (wyk. B. Żurawski, R. Łopaciuk, P. Rurka, M. Drzewiecki)

Badania prowadzone były również w Soniyat, na terenie świątyni kuszyckiej (VIII w. p.n.e.-IV w. n.e.) znajdującej się obok jednego z większych pałaców tamtych czasów. Wykonano sondaże w południowej części światyni, aby zlokalizować wejście do kompleksu (Fig. 13–15).

Fig. 13. Soniyat, plan świątyni oraz obszaru eksplorowanego w tym sezonie (wyk. R. Łopaciuk, P. Rurka, M. Drzewiecki)

Fig. 14. Soniyat, prace terenowe (fot. M. Drzewiecki)

Fig. 15. Soniyat, prace terenowe (fot. M. Drzewiecki)

W Selib, na stanowisku 1 prowadzono równocześnie prace archeologiczne oraz budowlane. Prace archeologiczne pozwoliły na zadokumentowanie szczegółów architektonicznych muru obwodowego (Fig. 16–17). Prace budowlane skupiały się na konstrukcji budynku muzeum oraz odtworzeniu mechanizmu kieratu wodnego, którego pozostałości zarejestrowano w poprzednich sezonach na wschód od kościoła. Na stanowisku 3 (osadzie średniowiecznej) wykonano badania sondażowe, w wyniku których otrzymano różnorodny zespół ceramąiki naczyniowej, którego analiza pozwoli na głębsze zrozumienie życia ludzi zamieszkujących to miejsce w okresie wczesnośredniowiecznym (Fig. 18–19).
Zapraszamy do obejrzenia spotu filmowego z badań terenowych wykonanych w tym sezonie (https://www.facebook.com/IKSiOPAN/videos/vb.220707288065002/711908035611589/?type=2&theater).

Fig. 16. Selib 1, dokumentacja architektury muru obwodowego w sezonie 2015/2016 (wyk. M. Drzewiecki)

Fig. 17. Selib 1, dokumentacja detalu architektonicznego muru obwodowego, schody widoczne w postaci prostokątnego wcięcia po lewej (wyk. M. Drzewiecki)

Fig. 18. Selib 3, przykładowe misy zarejestrowane w sezonie 2015/2016 (wyk. A. Cedro)

Fig. 19. Selib 3, importowane naczynia z obszaru Królestwa Alodii (a); importowane naczynia z obszaru królestwa Nobadii (b); ceramika stołowa wykonana z gliny kaolinowej (c); lampki oliwne lokalne oraz importowane (d) (wyk. Aneta Cedro)

 

Opracował:
Mariusz Drzewiecki (Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN)

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. dr hab. Bogdan Żurawski archeolog, kierownik badań Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
2. Tadeusz Badowski konserwator freelancer
3. Magdalena Bury antropolog fizyczny freelancer
4. Aneta Cedro ceramolog Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
5. dr Mariusz Drzewiecki archeolog Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
6. dr Michał Dzik archeolog Instytut Archeologii UR
7. Robert Krzywdziński archeolog Dantiscum, Pracownia Badań Archeologicznych
8. Emilia Kujawska rysownik, pomocnik konserwatora freelancer
9. Andrzej Leligdowicz arabista freelancer
10. dr Magdalena Łaptaś historyk sztuki Instytut Historii Sztuki UKSW
11. Roman Łopaciuk geodeta Geomatic
12. Agata Momot archeolog, pomocnik konserwatora Ośrodek Badań nad Antykiem UW
13. Aleksandra Polańska architekt Polanska Design
14. Paweł Rurka archeolog freelancer
15. Paulina Terendy archeolog, fotograf freelancer
16. Tamadur Ali Ebeid inspektor NCAM
17. Abd er-Rauf Jubara inspektor NCAM

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014

Zakład Archeologii Egiptu i Nubii IA UW, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
Prawa autorskie zastrzeżone.

Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl