Wcześniejsze

2014/2015

2015/2016

2016/2017

2017/2018

2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006 mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan mapa program konferencji misje polskie Egipt Sudan misje zagraniczne Egipt Sudan

Khor Shambat - Khor Shambat

Badania w Khor Shambat w sezonie 2017

Maciej Jórdeczka & Przemysław Bobrowski, Marek Chłodnicki, Aldona Kurzawska, Marta Osypińska, Iwona Sobkowiak-Tabaka, Łukasz Maurycy Stanaszek

W styczniu i lutym br. kontynuowaliśmy badania stanowiska Khor Shambat w Sudanie. Był to drugi sezon prac prowadzonych w ramach projektu Nowe spojrzenie na społeczeństwa wczesnego i środkowego holocenu w centralnym Sudanie z perspektywy badań interdyscyplinarnych finansowanego z grantu NCN nr 2015/17/D/HS3/01492, którego celem są studia nad osadnictwem, gospodarką, strukturą społeczną, obrządkiem pogrzebowym i chronologią społeczności pradziejowych zamieszkujących centralny Sudan.
Badania terenowe (ryc. 1–2) objęły w tym roku dwa wykopy – VI i VIII. Pierwszy z nich stanowił rozszerzenie wykopu z roku 2016. W bieżącym roku zwiększono jego zasięg w kierunku północnym, tak, że obejmował on obszar około 35 m2. Poziom calca (około 1,5 m poniżej dzisiejszej powierzchni stanowiska) udało się osiągnąć na obszarze około 18 m2, w pozostałej części wykopu eksplorację zakończono na głębokości 90–100 cm. Północny skraj wykopu obejmuje wkop postmeroickiego grobu. W jego wypełnisku, obok bardzo licznego materiału zabytkowego o zróżnicowanej chronologii (głównie neolitycznego, rzadziej mezolitycznego) stwierdzono obecność kości ludzkich, bez układu anatomicznego, co wskazuje na fakt zniszczenia starszych grobów przez młodszy wkop i redeponowanie materiału w zasypisku. W trakcie eksploracji pozostałych metrów wykopu VI zarejestrowano jeszcze 12 pochówków, w większości o młodszej, meroickiej lub postmeroickiej chronologii. Wyjątek stanowił grób mezolityczny (ryc. 3) oraz dwa pochówki neolityczne. 
Eksploracja wykopu VI potwierdziła ubiegłoroczne przypuszczenia odnośnie stratygrafii stanowiska – dolne warstwy o łącznej miąższości około 30-50 cm obejmują osadnictwo mezolityczne (ryc. 4–5). Stwierdzono także obecność trzech obiektów o takiej chronologii (ryc. 6), w ich wypełniskach znaleziono liczne szczątki kostne zwierząt, fragmenty naczyń ceramicznych i narzędzi kamiennych, a także węgle drzewne, które pozwolą na doprecyzowanie chronologii. Zalegające powyżej warstwy neolityczne obejmują około 60 cm, nad nimi rejestrowaliśmy warstwy z elementami późnoneolitycznymi (ryc. 7), na powierzchni zalegają natomiast pozostałości współczesnego osadnictwa. Eksplorację wykopu utrudniała duża gęstość pochówków, których jamy wkopane były głównie w warstwy neolityczne, powodując zmieszanie materiałów. 
W bieżącym roku otworzono także niewielki (4 m2) wykop VIII, którego celem było przebadania grobu widocznego w profilu drogi. Był to pochówek kobiety, bez wyposażenia, prawdopodobnie postmeroicki. Eksploracja wykopu przyniosła odkrycie jeszcze czterech, stosunkowo bogato wyposażonych (kilka naczyń, paciorki ze skorup jaj strusich, z kości, muszle), neolitycznych grobów noworodków (ryc. 8–9), z których przynajmniej dwa były ze sobą związane, gdyż w ich wyposażeniu znalazły się dwie części tego samego naczynia.

Ryc. 1. Khor Shambat. Prace w wykopie VI.

Ryc. 2. Khor Shambat. Eksploracja grobu w wykopie VI.

Ryc. 3. Khor Shambat. Pochówek mezolityczny.

Ryc. 4. Khor Shambat. Mezolityczna jama. 

Fot. 5. Khor Shambat. Ceramika mezolityczna zdobiona motywem rytej linii falistej.

Fot. 6. Khor Shambat. Ceramika mezolityczna zdobiona motywem punktowanej linii falistej i tzw. Rocker Stamp.

Fot. 7. Khor Shambat. Przykład ceramiki późnoneolitycznej.

Fot. 8. Khor Shambat. Grób neolityczny.

Fot. 9. Khor Shambat. Naczynie z neolitycznego grobu. 

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014

Zakład Archeologii Egiptu i Nubii IA UW, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
Prawa autorskie zastrzeżone.

Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl