Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Pustynia Arabska - Homo erectus na szlaku ku Eurazji

Homo erectus na szlaku ku Eurazji. Aglomeracja stratyfikowanych stanowisk tradycji aszelskiej na Pustyni Arabskiej w Sudanie

Grant NCN (nr. 2015/19/B/HS3/03562)

Mirosław Masojć 

Celem realizowanych badań jest rozpoznanie charakteru osadnictwa w obrębie nowoodkrytej aglomeracji stratyfikowanych stanowisk kultury aszelskiej w depresji Hudi na Pustyni Arabskiej w Sudanie. Badania koncentrują się na  aktywności homininów gatunku homo erectus w okresie około 0,8 - 0,3 Ma w enklawie osadniczej położonej na potencjalnym szlaku migracji z Afryki wschodniej ku Bliskiemu Wschodowi i Europie. Prace prowadzone są w przestrzeni objętej intensywnymi poszukiwaniami złota przez lokalna ludność (Fot. 1).

Fot. 1. Zdjęcie lotnicze pola górniczego, w obrębie którego realizowano prace badawcze (fot. M. Szmit)

Jak dotychczas udało się ustalić chronologię najmłodszego horyzontu aszelskiego w rejonie badań, który metodą OSL wydatowany został na MIS 7. Chronologię ustalono również dla horyzontu środkowej epoki kamienia (MSA) związanego z aktywnością anatomicznie współczesnego człowieka. Ten najstarszy epizod MSA w rejonie naszych badań miał miejsce w okresie MIS 6. W toku są dalsze datowania osadów zawierających plejstoceńskie materiały kamienne.

W drugim sezonie prac terenowych zrealizowano prace na następujących stanowiskach:

EDAR 133

Na stanowisku zrealizowano badania wykopaliskowe. Jest to bogate stanowisko aszelskie, częściowo zniszczone. W toku prac wykopaliskowych pozyskano zespół liczący blisko 0,5 tys. artefaktów aszelskich. Prócz samych pięściaków oraz rozłupców i innych, mniej charakterystycznych narzędzi, w zespole wystąpiły artefakty związane z ich produkcją reprezentujące wszystkie etapy rdzeniowania. Stanowisko wiąże się z młodszym epizodem aszelskim rejestrowanym w obrębie objętym badaniami (Fot. 2-4, 7)

Fot. 2. Zdjęcie lotnicze stanowiska EDAR 133 położonego w centrum pola górniczego (fot. M. Szmit)

Fot. 3. Stanowisko EDAR 133 w trakcie badań (fot. M. Masojć)

Fot. 4. Stanowisko EDAR 133 w trakcie badań (fot. M. Masojć)

EDAR 134

Stanowisko MSA (Fot. 5). Przeprowadzono badania wykopaliskowe uzyskując stosunkowo bogaty zespół lewaluaski. Jego chronologia ustalona zostanie dzięki datowaniu OSL. Stanowisko ma charakter stratyfikowany. Poniżej głównego poziomu MSA wystąpił ubogi zespół aszelski lub MSA (pojedyncze odłupki kwarcytowe). Zespól MSA związany jest ze środkowym horyzontem zespołów lewaluaskich obecnych w obszarze objętych badaniami i jest relatywnie młodszy od nubijskiego MSA stwierdzonego na stanowisku EDAR 135.

Fot. 5. Stanowisko EDAR 134 w trakcie badań (fot. M. Szmit)

EDAR 135

Na stanowisku zadokumentowano dwa horyzonty archeologiczne w obrębie odsłonięcia o miąższości 5 metrów. Dolny poziom zawierał materiały aszelskie, górny natomiast materiały nubijskiego MSA. Oba horyzonty uzyskały datowania termoluminescencyjne. Na stanowisku wykonano szereg próbkowań dla analiz przyrodniczych. Główna aktywność w drugim sezonie skoncentrowana była na pobieraniu materiału dla datowań na podstawie rozpadu pierwiastków pochodzenia kosmicznego – Beryl 10 (Fot. 6).

Fot. 6. Stanowisko EDAR 135 w trakcie badań (fot. M. Szmit)

Fot. 7. Retuszowany odłupek kultury aszelskiej ze stanowiska EDAR 133 (fot. M, Jórdeczka)

EDAR 155

Stanowisko MSA położone poza głównym polem górniczym będącym miejscem badań, oddalonym o około 2km od niego. Przeprowadzono badania wykopaliskowe uzyskując lewaluaski zespół MSA zalegający ponad zwietrzałą skałą macierzysta. Chronologia zespołu zostanie ustalona dzięki datowaniu OSL. Zespół EDAR 155 relatywnie należy do najmłodszego horyzontu lewaluaskiego wśród zespołów badanych w obszarze badań.

W kolejnym, ostatnim terenowym sezonie badań projektu, będą kontynuowane prace wykopaliskowe na wybranych stanowiskach. Podjęte zostaną dalsze prace mające na celu ustalenie precyzyjnej chronologii pozyskanych zespołów aszelskich oraz MSA.

 Fot. 8. Team w sezonie 2018

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl